Kontrola Zdrowia W Czasie Menopauzy – Jakie Badania Wykonywać ?

Menopauza – co się dzieje z organizmem kobiety

By dobrze przygotować się np. do nadchodzącego egzaminu, musimy przyswoić sobie wiedzę z konkretnej dziedziny. Podobnie jest w sytuacjach związanych z naszym życiem. Aby dobrze zrozumieć wszystko to co się z nami dzieje w okresie przekwitania, musimy najpierw oswoić się z terminologią, jaką stosują lekarze i inni specjaliści. 

Menopauza to hasło które odnosi się do jednego konkretnego punktu w czasie i oznacza koniec menstruacji, z kolei zachodzące w naszym organizmie zmiany trafniej oddaje termin „klimakterium”, który dotyczy pewnej fazy życia, mogącej trwać od 15-20 lat. Menopauza to zjawisko analogiczne do menarche, czyli pierwszej miesiączki, natomiast klimakterium porównuje się do okresu dojrzewania.

Podział Klimakterium na etapy

Specjaliści dzielą klimakterium na trzy etapy: przedmenopauzalne, okołomenopauzalne i pomenopauzalne. Menopauza to moment, który oznacza koniec etapu pierwszego i początek drugiego.

1) Stadium przedmenopauzalne

Stadium przedmenopauzalne – rozpoczyna się tuż po 40. kiedy miesiączki stają się stopniowo mniej regularne i bardziej obfite.

2) Stadium okołomenopauzalne

Stadium okołomenopauzalne – to ostatnie lata przed ostatnią miesiączką i pierwsze po jej zakonczeniu. Jest to dosyć fachowy termin specjalistyczny, którego indywidualny zakres można ustalić tylko restrospektywnie znając przełomową datę. W tym czasie właśnie objawiają się zaburzenia cyklu, uderzenia gorąca, niestabilność emocjonalna itp.

3) Menopauza

Menopauza – to termin niezwykle precyzyjny o charakterze retrospektywnym według którego ostatnia miesiączka to taka, po której przez kolejne 12 cykli nie pojawiło się krwawienie. Zasadniczo mało która z kobiet potrafi dokładnie określić, kiedy to nastąpiło.

4) Stadium pomenopauzalne

Stadium pomenopauzalne – nakłada się na koniec poprzedniego stadium i trwa aż do śmierci.

Zmiany zachodzące w organizmie kobiety

Niektóre kobiety nie potrafią pogodzić się z menopauzą. Ich ciało zaczyna być „inne”, zaczyna zawodzić a nawet upokarza. By sie z tym uporać, należy przede wszystkim zrozumieć co się dzieje i co można zrobić, by zapobiec tym dokuczliwym objawom lub je przynajmniej zminimalizować. Jeśli chciałabyś dowiedzieć sie konkretnych i szczegółowych informacji dotyczących objawów, to stworzylismy artykuł poswięcony tylko temu tematowi =>Objawy Menopauzy Jakie zatem zmiany zachodzą w organizmie?:

  • zaburzenia emocjonalne jak niepokój, płaczliwość, drażliwość, „czarnowidztwo”
  • hipokamp funkcjonuje gorzej przez co powstają luki w pamięci
  • mózg słabiej kontroluje ruchy
  • robimy się mało zwinne i nieco niezdarne
  • mamy trudności w sferze poznawczej, np. z myśleniem koncepcyjnym
  • kości stają się mniej spoiste, przez co łatwiej się łamią
  • mięśnie wiotczeją, a stawy sztywnieją
  • brak kolagenu osłabia wiązadła
  • wargi sromowe większe i mniejsze stają się spłaszczone i cienkie
  • pochwa kurczy się, jaj ścianki stają się suche i cienkie
  • zwieracz traci napięcie, a ścianki pęcherza moczowego stają się cienkie
  • macica kurczy się, śluzówka robi się cieńsza, a szyjka macicy mniej unerwiona
  • pęcherz, kiszka stolcowa oraz inne narządy miednicy są słabiej podtrzymywane przez co mogą sie obniżać
  • jajniki przestają wytwarzać komórki jajowe, kurczą się, ale ich wnętrze nadal wydziela hormony z przewagą męskiego androstendionu i testosteronu – serce może być bardziej podatne na różne schorzenia
  • często pojawia się nadciśnienie
  • podskórne naczynia krwionośne reagują na niedobór estrogenów nagłym rozszerzaniem się co powoduje nocne poty i uderzenia gorąca

Mimo wszystkich tych zmian, nie wolno popadać w skrajności – od lekceważenia menopauzy po postrzeganie jej w prostych kategoriach hormonalnego niedoboru. Bez wątpienia dokucza ona kobietom w różnym stopniu, w zależności od ich postawy emocjonalnej, samooceny a także ogólnej kondycji fizycznej oraz psychicznej. Proces ten wywołuje rozmaite reakcje w całym organizmie, ale jeśli będziemy mu przeciwdziałać za pomocą ZTH, odpowiedniej diety oraz gimnastyki, zachowamy zdrową skórę, kości, włosy i paznokcie, a przy tym nie stracimy figury ani pogodnego nastawienia do życia.

Podstawowe Badania Kontrolne Które Powinnaś Wykonać W Trakcie Menopauzy

Badanie poziomu hormonów

Przez całe życie kobiet w ich systemie hormonalnym, zwłaszcza jeśli chodzi o hormony płciowe, zachodzą liczne zmiany. Zaczynając od okresu dorastania, przez ciążę, przekwitanie i kolejne lata życia. Po menopauzie poziom głównych hormonów estrogennych czyli estradiolu i estronu raptownie obniża się, a poziom tego pierwszego pozostaje niski już do końca życia, chyba że zastosuje się zestępczą terapie hormonalną.

Niskie wartości tych hormonów w wieku średnim oznaczają, że menopauza jest już blisko. Wyniki badania krwi wykazują wtedy wysoki poziom hormonu FSH (folikulotropowego) i hormonu LH (luteinizującego). Konieczność wykonania badań hormonalnych pojawia się zwłaszcza gdy kobieta zaczyna odczuwać pierwsze objawy menopauzy takie jak uderzenia gorąca, lekką suchość pochwy czy bóle pleców.

Badania spoistości kości

Badanie spoistości kości inaczej densytometria pozwala ocenić stan całego kośćca. Jest to niezwykle ważne badanie ze zwględu na to, że przez pierwsze klika lat w czasie klimakterium spada wydzielanie estrogenów u kobiet i gwałtownie tracą one masę kostną. Najważniejszym czynnikiem wpływającym na regenerację masy kostnej i proces tworzenia się kości na nowo są estrogeny.

Podczas niedoboru tego hormonu dochodzi do utraty większej ilości masy kostnej w porównaniu do jej odtwarzania, co w efekcie objawia się większą ich kruchością i łamliwością prowadzącą do osteoporozy. Kolejne lata menopauzy to już nieco wolniejsze tempo utraty masy kostnej, jednak szkoda powstała do tego czasu może być już nie do naprawienia. 

Jak wygląda badanie spoistości kości ?

Badanie spoistości kości opiera się na zasadzie, że promienie rentgena nie przenikają przez twarde struktury dlatego im jaśniejszy uzyskujemy obraz kości na zdjeciu tym bardziej jest ona zdrowa i spoista. Im zdjęcie jest ciemniejsze, tym mniej spoiste są kości. Badanie to pomaga także przewidzieć ryzyko złamań spowodowanych zrzeszotnieniem kości o czym pisałam więcej w artykule – choroby w czasie menopauzy są tam opisane najczęstesze choroby któe dotykają kobiety w czasie przekwitania szczególnie jeśli chodzi o układ kostny i stawy.

Cytologia

Bez względu na wiek, każda kobieta powinna wykonywać okresowe badania kontrolne, najważniejsze z nich to badanie ginekologiczne podczas którego lekarz ginekolog wykonuje m.in. cytologię. Kobiety powinny wykonywać ją średnio raz na rok. 

Jak wygląda badanie cytologiczne ?

Jest to badanie nieinwazyjne, podczas którego lekarz ginekolog wprowadza do pochwy wziernik, a przez niego małą trójzębną szczoteczkę na dość długiej rączce. Na szczoteczkę pobiera się z dwóch miejsc próbki złuszczonego nabłonka szyjki macicy razem ze śluzem. Każdą próbkę przenosi się następnie na oddzielne szkiełka, potem barwi i ogląda się je pod mikroskopem. Wynik cytologii jest zazwyczaj gotowy po trzech, czterech dniach.

Co wykrywa badanie cytologi ?

Badanie to pozwala wykryć stany przednowotworowe oraz raka szyjki macicy nawet we wczesnym stadium jego rozwoju, kiedy można jeszcze go uleczyć. Dodatkowo dzięki cytologii można wykryć infekcję wirusem brodawczaka ludzkiego – HPV. Jeśli rozmaz cytologiczny ujawnia obecność nieprawidłowych komórek, to ocenia się czy są zmienione w stopniu łagodnym, średnim czy znacznym. W pierwszym przypadku należy powtórzyć badanie w ciągu 3-6 miesięcy, ponieważ jest bardzo możliwe, że nieprawidłowości po prostu się cofną. Jeśli zmiany są określane jako średnie, bądź znaczne zaleca się kolposkopię.

Kolposkopia

Kolposkopia to badanie które wykonuje się za pomocą aparatu przypominającego lornetkę na statywie. Umożliwia ono oglądanie szczegółów na powierzchni szyjki jak pod mikroskopem. Lekarze są w stanie rozpoznać przewlekłe zapalenie, infekcję, polipy a nawet stadium przedinwazyjne zmian nowotworowych.

Mammografia

mamografia

Jest to obrazowa metoda badania gruczołu piersiowego z użyciem promieni rentgenowskich. Badanie to wykonuje się specjalnym aparatem rentgenowskim (mammograf, mammomat), który pozwala na ujawnienie ewentualnych zmian patologicznych w tkance piersiowej łącznie z guzami i cystami. Badanie to wykonuje się wykorzystując tzw. miękkie promienie rentgenowskie, które przenikają tylko na głębokość kilku centymetrów i nie są szkodliwe.

Jak wykonuje się badanie piersi ?

Do badania należy rozebrać się od pasa w górę. Wykonuje się je w kilku pozycjach dzięki czemu można uzyskać obraz piersi pod różnymi kątami, niekiedy ściska się piersi lekko pomiędzy dwiema płytkami rentgenowskimi. Operacje plastyczne piersi zaciemniają strukturę tkanki przez co mammogram staje się mniej dokładny i niemiarodajny.

Jak często wykonywać mamografię ?

Mammografia to badanie, które kobiety powinny wykonywać co dwa lata, począwszy od 45. roku życia, a jeśli w rodzinie występowały już przypadki raka piersi to wcześniej. Mammografia jest w stanie wykryć nawet malutkie guzy zanim jeszcze się rozrosną. Aż 90% przypadków raka piersi wykrytych dzięki temu badaniu ujawnia się przy pierwszym „podstawowym” odczycie.

Kontrola ciężaru ciała

kontrola wagi ciała
Kontrola wagi ciała

Odrobina tłuszczu, każdej zdrowej kobiecie jest niezbędna, zwłaszcza jeśli chodzi o kobiety będące w okresie klimakterium. Jak dotychczas ustalono, kobiety w okresie pomenopauzalnym są zdrowsze, gdy ważą ok. 5-7 kg wiecej, niż wynosiła ich waga przed menopauzą. Nie walcz więc o utrzymanie szczupłej sylwetki ponieważ mogłoby to zaszkodzić zdrowiu. Na wzrost wagi kobiet w okresie menopauzy mają wpływ głównie dwa czynniki:

brak estrogenów, który prowadzi do zmiany sylwetki i nierównego odkładania się tłuszczu w talii i na brzuchu
-w miarę osiągania dojrzałości przemiana materii staje się wolniejsza, toteż w wieku ok. 55 lat ogranicz ilość spożywanych kalorii

Mimo tego, że potrzebujesz już mniej kalorii, to nie zmieniają się potrzeby organizmu jeśli chodzi o odżywianie się. Ogranicz przede wszystkim spożywanie „pustych” wysokokalorycznych środków żywnościowych w postaci tłuszczu trans i cukru. Zmień nie tylko to co jesz, ale i to jak jesz! Najlepszym sposobem odżywiania w trakcie menopauzy jest zbilanoswane jedzenie o któym już pisaliśmy w innym artykule dotyczącym odżywiania.

Jedząc mało i często nabierzesz zaufania do samej siebie i pewności, że jesteś w stanie zapanować nad apetytem. Nie stosuj drastycznych i długoterminowych diet, które można porównac do głodówek. Dieta ograniczająca dzienną dawkę kalorii do mniej niż 1000 z ledwością zaspokaja potrzeby organizmu i nie jest bezpieczna ani polecana.

Zdrowie Psychiczne

Lekarze, a także my same przeważnie troszczymy się bardziej o swoje zdrowie fizyczne, niż o sprawność umysłową. Statystyki mówią, że zaburzenia psychiczne znacznie częściej dotyczą kobiet niż mężczyzn. Zwłaszcza w wieku średnim, niektóre kobiety czują zwiększoną frustrację, niepokój i bezradność, muszą starać się utrzymać dobry stan zdrowia psychicznego by radzić sobie z wyzwaniami życia codziennego, by stawiac czoła sytuacjom stresującym.

Zachowanie sprawności umysłu

W miarę upływu lat musimy radzić sobie także z takimi tragediami jak utrata bliskich osób, ale najważniejsze w tym wszystkim jest to, by zdać sobie sprawę, że nie jesteśmy same z tym problemem, że nie tylko my same cierpimy, bo takie trudne momenty przychodzą i odchodzą, a przeciwności losu to normalna sprawa, nieunikniona tak jak niektóre niepowodzenia. W zachowaniu sprawności umysłu pomagają takie cechy jak otwartość, elastyczność oraz zaufanie do samej siebie. Dzięki nim będziemy mogły przyjąć nastepujące postawy:

  • zachowanie niezależności oraz uznanie niezależności innych;
  • rezygnacja z roli osoby pokrzywdzonej pozwala na obiektywne traktowanie napotykanych trudności;
  • przyjęcia założenia, że trudności istnieją w życiu po to by je pokonywać i nie ma sytuacji beznadziejnych;
  • przyjmowanie odpowiedzialności za własne błędy;
  • utrzymywanie kilku bliskich przyjaźni zamiast wielu powierzchownych znajomości;
  • szukanie poczucia bezpieczeństwa w sobie, a nie przez zyskanie panowania nad innymi;
  • kierowanie się realizmem przy wyznaczaniu sobie celu;
  • zdawanie sobie sprawy ze swoich uczuć oraz swobodne ich wyrażanie.

Z umysłem jest podobnie jak z mięśniami. Nie ćwiczony słabnie. Najlepszym zaś ćwiczeniem jest praca. Potwierdziły to badania przeprowadzone na osiemdziesięcioletnich Japończykach. Ci z nich, którzy chodzili do biura nawet na godzinkę dziennie, byli sprawniejsi umysłowo, niż ci którzy w wieku sześćdziesieciu lat przeszli na emeryturę. 

Podczas procesu starzenia się tracimy zdolność tworzenia nowych połączeń w mózgu dlatego właśnie należy upewniać się stale czy stare, często używane połączenia są nadal aktywne. Skutecznym i jedynym sposobem by to kontrolować jest proces myślenia, który nie jest tylko procesem biernym, bo oznacza zastanawianie się, zadawanie pytań, a także rejestrowanie tego co sie dzieje dookoła.

Techniki i Ćwiczenia które pozwolą ci zachować sprawność umysłu w starszym wieku

Razem z upływem lat nasza pamięć trwała wyostrza się, natomiast pamięć świeża zaczyna sie psuć. Jeśli twoja pamięć dotycząca spraw bieżących zaczyna cię zawodzić, zacznij stosować tych kilku użytecznych technik i ćwiczeń:

  • po przeczytaniu artykułu lub książki streść ich akcję przyjaciółce;
  • do zapamiętania kilku rzeczy wykorzystaj tzw. chwyt mnemotechniczny – jeśli masz dziś do zrobienia np. prasowanie, odkurzanie i telefonowanie do kogoś, skróć je do pierwszych liter wyrazów, dzięki czemu powstanie jedno nowe słowo, w tym przypadku POT. Będzie ono przypominać ci jakie czynność i w jakiej kolejności masz zaplanowane na dziś;
  • kiedy coś zgubisz, szukaj tego drogą eliminacji – zrób listę sześciu spraw, które wykonywałaś zanim dana rzecz ci zginęła i napisz gdzie byłaś przy każdej tej czynności. Zgubiona przez ciebie rzecz powinna znajdować się w jednym z tych miejsc.

Terapia Ziołowa

Zioła mają wielką moc, wykazują właściwości antyseptyczne, przeciwzapalne, uśmierzają ból, pobudzają, mają działanie moczopędne lub wzmacniające. Różnorodne są także sposoby przygotowania i stosowania ziół czy to w formie świeżej czy suszonej. Można je pić jako herbatę, wyciąg lub jako nalewkę albo stosować na skórę jako maść lub kompres.

 
Lucerna siewna – jest bogata w minerały, szczególnie w wapń; ma też właściwości estrogenne.
Trójlist prosty – pomaga przy obfitym krwawieniu menstruacyjnym, nieregularnym krwawieniu lub krwotokach menstruacyjnych.
Dziurawiec – stosowany jest w stanach depresji, apatii, przy bezsenności, upośledzeniu pamięci oraz nadciśnieniu.
Szałwia – zmniejsza potliwość, można więc ją pić zamiast herbaty jako środek na uderzenia gorąca.
Mącznica – stosuje się przy wypadaniu macicy, przy obniżeniu napięcia wiązadeł oraz przy przewlwkłych bólach.
Kwiat bzu – łagodzi stany zapalne zapalne, stosowany jako woda bzowa działa kojąco na skórę.
Tarczyca – ma działanie uśmierzające, stosuje się ją w stanach napięcia nerwowego i pobudzenia.
Pochrzyn chiński (chiński ziemniak) – łagodzi ból jajników i macicy, wzmaga wytwarzanie hormonów żeńskich.
Pluskwica – zawiera substancje estrogenne, stosuje się ją w zaburzeniach miesiączkowcyh oraz przy powtarzających się zmianach skórnych.
Werbena – łagodzi niepokój, można ją pić jako herbatę lub w postaci nalewki.
Witeks czczony – zioło ogólnie pomocne w czasie menopauzy, łagodzi nocne poty oraz uderzenia gorąca.